Người ta vẫn hỏi
phải sống thế nào
suốt hàng nghìn năm nay.
Đây là vài câu trả lời của họ,
cùng những câu hỏi đi kèm.
Bắt đầu ở đâu cũng được,
hoặc từ câu hỏi
bạn cứ lần lữa mãi.
Dành cho nó một phút.
Nhấn phím cách trên một chủ đề để chơi nhạc. Enter để đọc chủ đề.
Chạm nút nhạc hoặc một chấm để bắt đầu. Bên trong vòng chấm, bánh xe chia thành mười hai phần, mỗi phần chơi nốt của mạch ấy. Chữ bên ngoài chơi cùng nốt đó, cao hơn một quãng tám. Lướt quanh để rải nốt; lướt ra ngoài các chấm để lên cao. Nhiều ngón tay có thể chơi cùng lúc.
Để thu nhỏ bánh xe, kéo vòng nhỏ ở mép dưới vào phía tâm, rồi kéo ra để trở lại kích thước cũ. Trên bàn di chuột, chụm ngón tay trên bánh xe. Lần chạm đầu chỉ mở nhạc. Nhấc tay lên, rồi chơi.
Âm nền giữ một nốt Đô trầm dưới những gì bạn chơi. Ngân để mỗi nốt vang lâu hơn. Chọn Thoát nhạc để quay lại đọc.
Bàn phím: Space trên một mạch để chơi nốt đó. Enter để đọc. Khi đang chơi, 1–0, - và = chơi mười hai nốt, còn Shift nâng nốt lên. D bật và tắt âm nền; S bật và tắt ngân. [ và ] thu nhỏ và phóng lớn bánh xe. Escape đóng hướng dẫn này, rồi thoát nhạc.
Bên trong là nốt. Chữ cao hơn một quãng tám.
Người ta vẫn hỏi
phải sống thế nào
suốt hàng nghìn năm nay.
Đây là vài câu trả lời của họ,
cùng những câu hỏi đi kèm.
Bắt đầu ở đâu cũng được,
hoặc từ câu hỏi
bạn cứ lần lữa mãi.
Dành cho nó một phút.
Sự tách biệt là thứ học được. Sự kết nối có trước. Từ trước khi biết nói, bạn đã khóc chỉ vì có người bên cạnh đang khóc.
Bạn có thể không thích ai đó mà vẫn mong họ không phải chịu khổ. Bất đồng không nhất thiết phải trở thành mong muốn thấy họ bị tổn thương.
Bạn có thể nói thương ai đó mà vẫn dành cho họ rất ít thời gian. Lắng nghe khi họ cần nói chuyện hay giữ một lời hứa mang lại cho họ điều mà chỉ lời nói không thể mang lại.
Bạn mong điều gì cho đứa trẻ mà ai cũng từng là?
"Hãy yêu người lân cận như chính mình."
Do Thái giáo & Kitô giáo · Lê-vi Ký 19:18
"Nguyện cho tất cả chúng sinh được an vui. Nguyện cho tất cả chúng sinh thoát khỏi khổ đau."
Phật giáo · Kinh Từ Bi & bài tụng rải tâm từ
"Không ai là kẻ thù của tôi, không ai là người xa lạ. Tôi hòa thuận được với tất cả."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 1299 (Guru Arjan; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Điều mình không muốn, chớ làm cho người."
Nho giáo · Luận Ngữ 15.24
"Cũng vậy, bậc thánh nhân luôn khéo cứu giúp người, nên không bỏ rơi một ai."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 27 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Mỗi tình bạn tự nó đã là một điều tốt đẹp, dù khởi đầu từ lợi ích chung."
Triết học Hy Lạp · Epicurus, Những lời dạy Vatican 23 (qua bản dịch tiếng Anh của Saint-Andre)
"Đừng bằng lòng với việc chỉ bày tỏ tình thân bằng lời nói; hãy để trái tim mình cháy lên lòng thương yêu với mọi người bạn gặp trên đường đời."
Đạo Bahá’í · ‘Abdu’l-Bahá, Những bài nói chuyện tại Paris 1 (16–17 tháng 10 năm 1911)
"Đừng bao giờ làm cho người khác điều mà mình coi là có hại cho chính mình. Nói gọn, đó là phép tắc của dharma."
Ấn Độ giáo · Mahabharata, Anusasana Parva 113 (phỏng theo bản dịch tiếng Anh của Ganguli)
"Khi biết mình đến từ đâu và mình là ai, chúng ta mới có thể bắt đầu thật sự tôn trọng những khác biệt của nhau."
Thần đạo · Masatsugu Okutani, Phát huy trọn vẹn tiềm năng của mình (phỏng vấn của Musubi Academy, 25 tháng 11 năm 2025)
"Mọi sự liên hệ với nhau, và mối liên hệ ấy là thiêng liêng; hầu như không có gì hoàn toàn tách rời khỏi những điều khác."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy tưởng 7.9 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Ngài đã hình dung nền tảng của tình yêu thương đồng loại."
Truyền thống Mbyá-Guaraní · Ayvu Rapyta II.3, về Ñamandu (qua bản dịch tiếng Anh của León Cadogan, The Paraguay Reader, 2013, tr. 18)
"Chúng ta được trao bổn phận sống cân bằng và hòa hợp với nhau cùng mọi loài đang sống."
Truyền thống Haudenosaunee · Lời tạ ơn, Con người, bản Mohawk (qua bản dịch tiếng Anh của Stokes & Benedict, 1993)
"Nguyện Sraosha (sự vâng phục) thắng sự bất tuân trong ngôi nhà này; nguyện hòa bình thắng bất hòa, lòng rộng rãi thắng thói tham lam, sự kính trọng thắng khinh miệt, lời chân thật thắng lời dối trá."
Đạo Zoroaster · Yasna 60.5 (qua bản dịch tiếng Anh của Mills)
"Mong cho người khác thoát khỏi khổ đau là lòng từ ái (maitrī)."
Kỳ Na giáo · Pujyapada, Sarvarthasiddhi, chú giải Tattvartha Sutra 7.11 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Không ai trong các ngươi thật sự có đức tin, cho đến khi yêu thích cho anh em mình những gì mình yêu thích cho chính mình."
Hồi giáo · Hadith, Sahih al-Bukhari 13; Bốn mươi Hadith của an-Nawawi 13 (qua bản tiếng Anh trên sunnah.com)
Tâm trí trôi dạt. Nó phát lại những gì đã xảy ra và diễn tập những gì có thể xảy đến. Phần lớn chúng ta sống ở đó. Hãy lặng đủ lâu để nghe điều thực sự đang có mặt.
Sự im lặng làm người ta bồn chồn. Ở trong đó đủ lâu, bạn sẽ biết vì sao. Đó là một căn phòng ồn ào, và mọi thứ bạn đang chạy trốn đều đã ở sẵn trong đó.
Ngay lúc này, tâm trí bạn đang ở đâu?
"Hãy giữ mình trong hiện tại."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy Tưởng 7.29
"Và nếu không phải bây giờ, thì khi nào?"
Do Thái giáo · Hillel, Pirkei Avot 1:14
"Bạn không làm chủ ngày mai, vậy mà vẫn trì hoãn niềm vui."
Triết học Hy Lạp · Epicurus, Những lời dạy Vatican 14 (qua bản dịch tiếng Anh của Saint-Andre)
"Đừng lo cho ngày mai, vì ngày mai sẽ tự lo cho nó."
Kitô giáo · Ma-thi-ơ 6:34
"Đó là sống trọn vẹn trong hiện tại, một hiện tại nối với quá khứ và mở ra tương lai."
Thần đạo · Kikuno Hyodo, Trân trọng hiện tại (phỏng vấn của Musubi Academy, 19 tháng 3 năm 2025)
"Đừng chạy ngược về quá khứ, đừng trông đợi tương lai. Quá khứ đã ở lại phía sau, tương lai thì chưa tới."
Phật giáo · Kinh Nhất Dạ Hiền Giả, MN 131 (qua bản dịch tiếng Anh của Sujato)
"Chưa biết sống, sao biết được chết?"
Nho giáo · Luận Ngữ 11.12 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Thân người này đã được ban cho bạn. Đây là dịp để bạn gặp Đấng Chủ Tể của vũ trụ."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 12 (Guru Arjan; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Hãy gạt khỏi tâm trí những gì đã qua, và đừng bồn chồn lo lắng về những gì còn chưa đến."
Đạo Zoroaster · Lời khuyên của Adarbad Mahraspandan 3 (qua bản dịch tiếng Anh của R. C. Zaehner)
"Chính quá khứ và tương lai che khuất Thượng Đế khỏi mắt ta. Hãy đốt cả hai trong lửa!"
Hồi giáo · Rumi, Masnavi I, Truyện VIII: Người gảy đàn (qua bản dịch tiếng Anh của Whinfield, 1898)
"Cốt lõi của sự an ổn đích thực là giữ im lặng, nhìn đến kết cục của mọi việc và từ bỏ thế gian."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Những lời minh triết, tr. 156 (qua bản dịch tiếng Anh của Taherzadeh và cộng sự)
"Khi năm giác quan lặng, khi tâm lặng, khi trí lặng, người trí gọi đó là trạng thái cao nhất."
Ấn Độ giáo · Katha Upanishad 2.3.10 (qua bản dịch tiếng Anh của Easwaran)
"Hãy đưa cái trống rỗng đến mức cùng, và giữ cái tĩnh lặng bằng sức bền không mỏi."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Chương 16 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Hãy yên lặng, và biết rằng Ta là Thượng Đế."
Do Thái giáo · Thi Thiên 46:10
"Tập trung là đưa tâm rời khỏi nhiều đối tượng và đặt nó vào một đối tượng."
Kỳ Na giáo · Pujyapada, Sarvarthasiddhi, chú giải Tattvartha Sutra 9.27 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Chúng tôi học bằng cách quan sát và lắng nghe, chờ đợi rồi mới hành động."
Truyền thống Ngangikurungkurr · Miriam-Rose Ungunmerr-Baumann, Dadirri — Một suy ngẫm, tr. 2 (qua bản tiếng Anh, Emmaus Productions, 2002)
Mọi thứ bạn đang giữ đều là mượn. Mọi người bạn yêu thương đều sẽ chết. Càng siết chặt, bạn càng ít cảm được thứ nằm trong tay mình.
Bạn có thể tận hưởng điều gì mà không cần giữ lại?
"Bạn có quyền làm việc, nhưng không bao giờ có quyền trên hoa trái của việc làm."
Ấn Độ giáo · Chí Tôn Ca 2.47 (qua bản dịch tiếng Anh của Easwaran)
"Hãy sống ở đời này như một người xa lạ hay một kẻ qua đường."
Hồi giáo · Hadith, Sahih al-Bukhari 6416 (qua bản dịch tiếng Anh của Ibrahim & Johnson-Davies)
"Rong ruổi săn bắn làm loạn tâm trí, của quý làm ta lạc đường."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Chương 12 (qua bản dịch tiếng Anh của Feng & English)
"Người hiểu biết theo cái mình cảm chứ không theo cái mình thấy, bỏ cái kia mà lấy cái này."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Chương 12 (qua bản dịch tiếng Anh của Feng & English)
"Này các Tỳ-kheo, đây là Thánh đế về nguồn gốc của khổ. Thật vậy, đó là cơn khát (tức tham ái), khiến đời sống tái diễn, đi cùng lạc thú của giác quan, tìm thỏa mãn khi chỗ này, khi chỗ kia."
Phật giáo · Kinh Chuyển Pháp Luân, Tương Ưng Bộ 56.11 (qua bản dịch tiếng Anh của Rhys Davids, 1881)
"Không phải sự việc làm người ta xao động, mà là những phán đoán họ đặt lên sự việc."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Epictetus, Enchiridion 5 (qua bản dịch tiếng Anh của Robin Hard)
"Ngay cả khi không có vật gì bên ngoài, ý niệm “cái này là của tôi” vẫn là sự chấp giữ (parigraha)."
Kỳ Na giáo · Pujyapada, Sarvarthasiddhi, chú giải Tattvartha Sutra 7.17 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Người đố kỵ với người khác tự làm hại chính mình."
Truyền thống Inka · Được gán cho Pachacutec trong Garcilaso, Bình luận hoàng gia VI.36 (qua bản dịch tiếng Anh của Markham, 1871, tập II, tr. 208)
"Con mong có vàng, còn Ta mong con được tự do khỏi nó."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Ẩn Ngôn, phần tiếng Ả Rập 56 (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Đừng phục vụ đồ vật; hãy để đồ vật phục vụ mình."
Minh triết Sumer · Lời dạy của Shuruppag, dòng 243 (qua bản dịch tiếng Anh ETCSL 5.6.1, 1999)
"Nghèo là giàu lớn nếu lấy những nhu cầu tự nhiên làm thước đo; giàu là nghèo cùng cực nếu không biết giới hạn theo những nhu cầu ấy."
Triết học Hy Lạp · Epicurus, Những lời dạy Vatican 25 (qua bản dịch tiếng Anh của Saint-Andre)
"Đừng trở nên tự phụ vì có nhiều kho báu và của cải; bởi cuối cùng, bạn phải để lại tất cả."
Đạo Zoroaster · Menog-i Khrad 2.102–103 (qua bản dịch tiếng Anh của E. W. West)
"Tôi trần truồng ra khỏi lòng mẹ… Chúa ban cho, Chúa lấy đi."
Do Thái giáo · Gióp 1:21 (qua bản dịch tiếng Anh JPS 1917)
"Rốt cuộc, con người không thể kiểm soát thế giới này. Chúng ta cũng không thể thay đổi quá khứ hay biết trước tương lai."
Thần đạo · Taishi Kato, Nhìn sự sống là thiêng liêng (phỏng vấn của Musubi Academy, 19 tháng 3 năm 2025)
"Đừng để gì làm con xao xuyến, đừng để gì làm con kinh sợ; mọi sự rồi qua đi; Thiên Chúa chẳng hề đổi thay."
Kitô giáo · Thánh Têrêsa Avila, Nada te turbe (qua bản dịch tiếng Anh của Longfellow, 1872)
"Có bốn điều mà Khổng Tử hoàn toàn không vướng phải: định kiến, quyết đoán tùy tiện, cố chấp và vị kỷ."
Nho giáo · Luận Ngữ 9.4 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Giữ mình không vấy bẩn giữa những ô trược của thế gian - đó là cách đạt đến Yoga."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 730 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Chúng tôi là người của dòng sông. Chúng tôi không thể thúc dòng sông chảy nhanh hơn. Chúng tôi phải đi theo dòng chảy và hiểu những quy luật của sông."
Truyền thống Ngangikurungkurr · Miriam-Rose Ungunmerr-Baumann, Dadirri — Một suy ngẫm, tr. 2 (qua bản tiếng Anh, Emmaus Productions, 2002)
Sự chắc chắn cho cảm giác an toàn, và nó có thể khiến bạn thôi hỏi.
Công trạng cho cảm giác dễ chịu, và nó có thể khiến bạn không còn để ý.
Bạn không biết hết. Và bạn cũng không tự làm ra hết.
Có người đã dạy bạn biết đọc. Sự giúp đỡ ấy vẫn còn trong câu này.
Từng chữ bạn dùng để suy nghĩ cũng đã đến theo cách ấy.
Bạn vẫn có thể được người khác dạy. Bạn vẫn có thể được người khác giúp.
Ai đã góp phần vào điều bạn đang tự hào?
"Tôi không biết, mà cũng không nghĩ rằng mình biết."
Triết học Hy Lạp · Socrates, trong Biện Hộ 21d của Plato (qua bản dịch tiếng Anh của Jowett)
"Đừng tự cao vì hiểu biết của mình, mà hãy cùng bàn luận với người chưa biết cũng như với người thông hiểu."
Minh triết Ai Cập cổ đại · Lời dạy của Ptahhotep, §4, Giấy cói Prisse 5.8–10 (qua bản dịch tiếng Anh của UCL, 2003)
"Bạn có gì mà không phải đã nhận được? Và nếu đã nhận, sao còn khoe như thể không phải?"
Kitô giáo · 1 Cô-rinh-tô 4:7 (qua bản dịch tiếng Anh NIV)
"Mọi hành động đều do các guna của prakriti làm ra. Bị cái tôi đánh lừa, người ta nghĩ: 'Tôi là kẻ làm ra.'"
Ấn Độ giáo · Chí Tôn Ca 3.27 (qua bản dịch tiếng Anh của Easwaran)
"'Mong cả cư sĩ lẫn tăng sĩ nghĩ rằng việc ấy do chính ta làm. Trong mọi việc, lớn hay nhỏ, mong họ đều theo ta' — đó là tham vọng của kẻ ngu; vì thế dục vọng và kiêu mạn của y tăng trưởng."
Phật giáo · Kinh Pháp Cú 74 (qua bản dịch tiếng Anh của Buddharakkhita)
"Biết thì nhận là biết, không biết thì nhận là không biết. Đó là biết."
Nho giáo · Luận Ngữ 2.17
"Hãy tập cho lưỡi mình quen nói: tôi không biết, kẻo vướng vào dối trá."
Do Thái giáo · Talmud, Berakhot 4a (qua bản dịch tiếng Anh của Steinsaltz)
"Trong tâm người mới bắt đầu có nhiều khả năng, nhưng trong tâm người thành thạo thì ít."
Phật giáo · Shunryu Suzuki (Thiền tông), Zen Mind, Beginner's Mind, đề từ của Lời mở đầu
"Không kiêu ngạo dù có tri thức và những phẩm chất khác là khiêm tốn – anutseka."
Kỳ Na giáo · Pujyapada, Sarvarthasiddhi, chú giải Tattvartha Sutra 6.26 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Củ kūmara không nói về vị ngọt của chính mình."
Truyền thống Māori · Kaore te kūmara e kōrero mo tōna māngaro, được Peter Adds trích trong Te Ara (qua bản tiếng Anh, 2012)
"Nanak ơi, ngọt ngào và khiêm nhường là cốt lõi của đức hạnh và điều lành."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Asa di Var, Ang 470 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Vì thế, bậc thánh nhân (người trị vì), muốn ở trên dân thì hạ lời mình xuống dưới họ; muốn đi trước dân thì đặt mình ở phía sau họ."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 66 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Các con không biết vì sao Ta tạo nên tất cả các con từ cùng một thứ bụi đất sao? Để không ai tự nâng mình lên trên người khác."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Ẩn Ngôn, phần tiếng Ả Rập 68 (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Mọi điều tốt lành các ngươi có đều đến từ Thượng Đế."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 16:53 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Mọi lời ngợi khen thuộc về Thượng Đế, Chúa Tể của muôn cõi."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 1:2 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Thần đạo có quan niệm sống hòa hợp với thiên nhiên, nên chúng ta chỉ là một phần của thiên nhiên, không đứng trên thiên nhiên."
Thần đạo · Taishi Kato, Nhìn sự sống là thiêng liêng (phỏng vấn của Musubi Academy, 19 tháng 3 năm 2025)
"Vì thế, chúng con cúi mình trước Ngài và dâng lời cầu nguyện lên Ngài, thú nhận lỗi lầm của mình, hỡi Ahura Mazda!"
Đạo Zoroaster · Yasna 36.5 (qua bản dịch tiếng Anh của Mills)
"Đừng xấu hổ khi được giúp đỡ."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy tưởng 7.7 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
Phần lớn là chuyện có mặt vào những ngày bạn chẳng thấy muốn. Làm việc cho lương thiện. Rửa bát cũng tính. Lỡ một ngày thì chỉ mất đúng một ngày thôi. Ngày mai bắt đầu lại.
Ngày mai bạn sẽ bắt đầu lại điều gì?
"Chính các ngươi phải gắng sức; chư Phật chỉ đường mà thôi."
Phật giáo · Kinh Pháp Cú 276 (qua bản dịch tiếng Anh của Buddharakkhita)
"Dù con sâu nhỏ bé, nó vẫn gặm dần cây kahikatea."
Truyền thống Māori · Whakataukī, He iti te mokoroa nāna i kakati te kahikatea (qua bản tiếng Anh trong bài của Basil Keane, Te Ara, 2012)
"Dù lá sẽ lại rơi, mỗi ngày người ta vẫn quét đi."
Thần đạo · Kikuno Hyodo, Trân trọng hiện tại (phỏng vấn của Musubi Academy, 19 tháng 3 năm 2025)
"Ta trở nên công chính nhờ làm điều công chính, tiết độ nhờ thực hành tiết độ, can đảm nhờ hành động can đảm."
Triết học Hy Lạp · Aristotle, Đạo đức học Nicomachus II.1, 1103b (qua bản dịch tiếng Anh của Ross)
"Ai làm việc để có cái ăn, và cho đi một phần những gì mình có — hỡi Nanak! Người ấy biết Con Đường."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 1245 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Con người chỉ nhận được những gì mình đã gắng công."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 53:39 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Hãy đứng dậy, hãy tỉnh thức, và đừng dừng cho đến khi tới đích."
Ấn Độ giáo · Swami Vivekananda, phỏng theo Katha Upanishad 1.3.14
"Buổi sáng khi bạn miễn cưỡng thức dậy, hãy giữ lấy ý nghĩ này — tôi đang dậy để làm công việc của một con người."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy Tưởng 5.1 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Chỉ còn thiếu một sọt đất là xong, mà ta dừng, thì cái dừng ấy là việc của chính ta."
Nho giáo · Luận Ngữ 9.19 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"(Nhưng) người ta thường làm hỏng công việc ngay lúc sắp thành công. Nếu lúc kết thúc người ta cẩn trọng như lúc bắt đầu, họ đã không làm hỏng việc như vậy."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 64 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Chớ mỏi mệt khi làm điều lành, vì đến kỳ chúng ta sẽ gặt, nếu không bỏ cuộc."
Kitô giáo · Ga-la-ti 6:9 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Đã được sinh làm người, đã nghe Giáo pháp, tin vào đó và hết sức thực hành, người tu khổ hạnh nên tự chế ngự mình và rũ bỏ tội lỗi."
Kỳ Na giáo · Uttaradhyayana Sutra 3.11 (qua bản dịch tiếng Anh của Jacobi)
"Tuy vậy, nỗ lực dù không sinh kết quả trong đời này vì không được các đấng thiêng liêng trợ giúp, về sau vẫn giúp ích cho ta trong cõi tâm linh và có sức nặng hơn trên cán cân."
Đạo Zoroaster · Menog-i Khrad 22.6 (qua bản dịch tiếng Anh của E. W. West)
"Người cao quý và rộng lượng được nhận ra qua sự nhẫn nại khi gặp nghịch cảnh."
Truyền thống Inka · Được gán cho Pachacutec trong Garcilaso, Bình luận hoàng gia VI.36 (qua bản dịch tiếng Anh của Markham, 1871, tập II, tr. 209)
"Đừng tuyệt vọng! Hãy bền bỉ làm việc. Sự chân thành và tình yêu sẽ thắng hận thù."
Đạo Bahá’í · ‘Abdu’l-Bahá, Những bài nói chuyện tại Paris 6 (21 tháng 10 năm 1911)
"Bạn không có bổn phận hoàn tất công việc, nhưng cũng không được phép bỏ dở."
Do Thái giáo · Rabbi Tarfon, Pirkei Avot 2:16 (qua bản dịch tiếng Anh của Gorfinkle)
Buông lỏng tay với thế giới đòi hỏi siết chặt tay với chính mình. Ham muốn không phải là vấn đề; bị nó kéo đi mới là. Cơn thèm hay cơn giận, sức kéo ấy quay lại mỗi ngày. Bạn cũng vậy, và bạn có thể nhận ra nó đang tới.
Ham muốn cho cảm giác thế nào, trước khi bạn làm theo nó?
"Ai là người mạnh? Người thắng được cơn thôi thúc của mình."
Do Thái giáo · Pirkei Avot 4:1
"Thắng người là có sức; thắng mình mới là mạnh."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Chương 33 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Người chậm giận hơn người dũng mãnh; người làm chủ được lòng mình hơn kẻ chiếm được một thành."
Do Thái giáo · Châm Ngôn 16:32 (qua bản dịch tiếng Anh JPS 1917)
"Không nên đưa ra phán quyết khi uống bia."
Minh triết Sumer · Lời dạy của Shuruppag, dòng 126 (qua bản dịch tiếng Anh ETCSL 5.6.1, 1999)
"Nên giữ các giác quan được thông suốt bằng cách tránh những chất có thể làm chúng mờ đục hoặc sai lệch."
Thần đạo · Yukitaka Yamamoto, Kami No Michi, phụ lục C, Trước lễ Misogi
"Ai ăn quá nhiều hay quá ít, ngủ quá nhiều hay quá ít, sẽ không thành trong thiền định."
Ấn Độ giáo · Chí Tôn Ca 6.16 (qua bản dịch tiếng Anh của Easwaran)
"Việc chay tịnh được truyền cho các ngươi, như đã truyền cho những người trước các ngươi, để các ngươi giữ lòng hướng về Thượng Đế."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 2:183 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Đừng nhìn điều trái lễ; đừng nghe điều trái lễ; đừng nói điều trái lễ; đừng làm điều trái lễ."
Nho giáo · Luận Ngữ 12.1 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Khi ba hoạt động của thân, cơ quan phát ngôn và tâm được chế ngự đúng cách, không còn chỗ cho ý hướng bất thiện."
Kỳ Na giáo · Pujyapada, Sarvarthasiddhi, chú giải Tattvartha Sutra 9.4 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Nếu ai ghi lòng hai chữ này và dùng chúng để tự dẫn dắt, tự điều chỉnh mình, người ấy sẽ gần như không phạm lỗi và sẽ sống một đời rất an bình. Hai chữ ấy… là ἀνέχου (chịu đựng) và ἀπέχου (kiềm chế)."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Epictetus, do Aulus Gellius thuật lại, Đêm Attic 17.19 (qua bản dịch tiếng Anh của Rolfe)
"Quả thật, Ta đã truyền cho các con khước từ sự sai khiến của những dục vọng xấu xa và ham muốn đồi bại…"
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Kitáb-i-Aqdas §2
"Một điều khá đơn giản; như người ta thường nói, con người nên biết tiết độ, làm chủ bản thân, làm chủ những khoái lạc và đam mê của mình."
Triết học Hy Lạp · Socrates, trong Gorgias của Plato 491d–e (qua bản dịch tiếng Anh của Jowett)
"Trái của Thánh Linh là yêu thương, vui mừng, bình an, nhẫn nại, nhân từ, hiền lành, trung tín, mềm mại, tiết độ."
Kitô giáo · Ga-la-ti 5:22–23 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Làm chủ tâm mình, rồi làm chủ thế gian."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 6, Japji Sahib 28 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Bởi người bị cơn giận cuốn đi (aushtavet) có thể thoát khỏi nó và lấy lại tự chủ nhờ lòng thiện."
Đạo Zoroaster · Menog-i Khrad 16.22 (qua bản dịch tiếng Anh của E. W. West)
"Lành thay, điều phục được cái tâm khó điều phục, luôn chạy nhanh, chộp lấy bất cứ gì nó muốn. Tâm đã thuần thì đem lại an vui."
Phật giáo · Kinh Pháp Cú 35 (qua bản dịch tiếng Anh của Buddharakkhita)
"Họ chịu đựng điều đó, vì họ biết bản tính của mình, và chính ánh sáng ấy giúp họ nhìn thấy."
Truyền thống Maya K’iche’ · Popol Vuh, hai anh em sinh đôi bị các anh ngược đãi, tr. 127 (qua bản dịch tiếng Anh của Christenson, 2007)
Mong một điều là thật có thể khiến bạn dễ gạt đi bằng chứng cho thấy điều ngược lại. Trước khi hành động, hãy xem lại những gì mình đã gạt đi.
Bạn có thể quên vì đâu mình tin một điều mà vẫn xếp đặt đời mình quanh nó. Điều ấy có thể từng đúng. Hãy kiểm tra xem bây giờ còn đúng không.
Bạn có thể nhận ra một điều mình vẫn nói là sai. Đính chính điều đó có thể khiến ai đó không còn tán thành bạn. Để nguyên không sửa là để người khác tiếp tục tin vào điều ấy.
Bạn muốn điều gì là thật?
"Sự thật cao hơn hết thảy; nhưng sống thật còn cao hơn nữa."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Sri Rag, Ang 62 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Sự chân thật là nền tảng của mọi đức hạnh nơi con người."
Đạo Bahá’í · ‘Abdu’l-Bahá, được dẫn trong Sự xuất hiện của công lý thiêng liêng, tr. 26 (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Hãy nói điều chân thật! Hãy làm tròn bổn phận!"
Ấn Độ giáo · Taittiriya Upanishad 1.11.1 (qua bản dịch tiếng Anh của Müller)
"Đừng khoe khoang; khi ấy lời nói của bạn sẽ được tin."
Minh triết Sumer · Lời dạy của Shuruppag, dòng 37 (qua bản dịch tiếng Anh ETCSL 5.6.1, 1999)
"Tin đồn, ngay cả khi không đúng sự thật, thường hủy hoại cuộc sống và khiến cuộc sống của người ta vốn đã khổ lại càng khổ hơn."
Truyền thống Inuit · Một vị cao niên ở Repulse Bay (Naujaat), Phòng chống tự tử: Những thực hành truyền thống của người Inuit giúp nuôi dưỡng sức bền và khả năng ứng phó (qua bản tiếng Anh, NAHO, 2006, tr. 15)
"Hãy nói thật; đừng khuất phục trước cơn giận; khi được xin, hãy cho dù bạn chỉ có chút ít."
Phật giáo · Kinh Pháp Cú 224 (qua bản dịch tiếng Anh của Buddharakkhita)
"Không nên tôn kính một người hơn sự thật, vì thế tôi sẽ nói ra."
Triết học Hy Lạp · Socrates, trong Cộng hòa của Plato 595b–c (qua bản dịch tiếng Anh của Jowett)
"Tôi từ bỏ mọi lỗi của lời dối trá, dù khởi từ giận, từ tham, từ sợ, hay từ đùa cợt."
Kỳ Na giáo · Kinh Acharanga II.15, Đại Nguyện thứ hai (qua bản dịch tiếng Anh của Jacobi)
"Hãy kính sợ Allah và ở cùng những người chân thật."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 9:119 (qua bản dịch tiếng Anh của Saheeh International)
"Thành là đạo của Trời. Đạt đến thành là đạo của người."
Nho giáo · Trung Dung 20 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Makoto có thể mang nghĩa “chân thành”, “thành tâm” hoặc “một tấm lòng không có sự giả dối”."
Thần đạo · Nishioka Kazuhiko, Makoto, Bách khoa toàn thư Thần đạo
"Hành trình ngàn dặm đã khởi đầu từ một bước chân."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 64 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Các ngươi sẽ tìm Ta, và gặp Ta, khi các ngươi tìm kiếm Ta hết lòng."
Do Thái giáo · Giê-rê-mi 29:13 (qua bản dịch tiếng Anh JPS 1917)
"Vậy hãy lắng nghe bằng tai; hãy nhìn những ngọn lửa sáng bằng (đôi mắt của) Tâm Thiện. Đây là lúc quyết định về tôn giáo, từng người, mỗi người tự quyết cho mình."
Đạo Zoroaster · Yasna 30.2 (qua bản dịch tiếng Anh của L. H. Mills)
"Các ngươi sẽ biết sự thật, và sự thật sẽ giải phóng các ngươi."
Kitô giáo · Giăng 8:32 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Nếu ai có thể thuyết phục và chỉ cho tôi thấy rằng tôi nghĩ hay làm không đúng, tôi sẽ vui lòng thay đổi; vì tôi tìm sự thật, điều chưa từng làm hại ai."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy tưởng 6.21 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
Trước khi thêm vào, dừng lại. Đếm những gì bạn đang có: một hơi thở, một nhịp tim, một buổi sáng. Nhìn xem bao nhiêu thứ không do bạn làm ra. Bước ra ngoài đi. Ở đây, một đời không bao giờ đủ để cảm nhận hết.
Không ai nợ bạn điều gì trong số đó. Hơi thở không, buổi sáng không, những người đã ở lại cũng không. Khi nghĩ đời nợ mình, điều tốt nào đến cũng như đã muộn, mất mát nào cũng như bị cướp. Vậy mà tất cả vẫn đến.
Điều tốt đẹp lại là thứ khó để mình cảm nhận trọn vẹn nhất. Phần lớn chúng ta vội lướt qua chúng để tới điều kế tiếp mình tưởng là mình muốn. Hãy hò reo vì những gì bạn đang có. Nếu cần một bữa tiệc, cứ mở tiệc.
Bạn mừng vì điều gì đang có ở đây?
"Người chính trực thì biết ơn và nhớ ơn."
Phật giáo · Kinh Kataññu, AN 2.31 (qua bản dịch tiếng Anh của Thanissaro)
"Chúng con thật lòng tạ ơn gấp đôi, gấp ba vì đã được tạo nên, đã được ban cho miệng và khuôn mặt."
Truyền thống Maya K’iche’ · Popol Vuh, Lòng biết ơn của những con người đầu tiên, tr. 184 (qua bản dịch tiếng Anh của Christenson, 2007)
"Người biết đủ với phần mình là người giàu."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Chương 33 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Đừng làm hỏng những gì bạn đang có vì mong những gì chưa có; hãy nhớ rằng chúng cũng từng là những điều bạn ao ước."
Triết học Hy Lạp · Epicurus, Những lời dạy Vatican 35 (qua bản dịch tiếng Anh của Saint-Andre)
"Cơm thô mà ăn, nước lã mà uống, co cánh tay làm gối; niềm vui vẫn ở ngay trong những điều ấy."
Nho giáo · Luận Ngữ 7.16 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Nhờ biết đủ mà được niềm vui tối thượng."
Ấn Độ giáo · Yoga Sutra 2.42 (qua bản dịch tiếng Anh của Satchidananda)
"Hãy rộng lòng khi thịnh vượng và biết ơn trong nghịch cảnh."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Trích tuyển CXXX (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Đừng nghĩ về cái mình không có nhiều bằng nghĩ về cái mình đang có."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy Tưởng 7.27 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Lòng quý mến tha thiết cùng sự kính trọng trước người có đức hạnh (guṇādhika) là niềm vui (pramoda)."
Kỳ Na giáo · Pujyapada, Sarvarthasiddhi, chú giải Tattvartha Sutra 7.11 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Hãy luôn vui mừng trong Chúa; tôi nhắc lại, hãy vui mừng."
Kitô giáo · Phi-líp 4:4 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Chúng ta cử hành matsuri với lòng thành trong sáng và thanh sạch, tạ ơn những phúc lành của kami và những món quà tổ tiên để lại."
Thần đạo · Jinja Honchō, Những nguyên tắc sống tôn kính kami, 1956, §1 (qua bản dịch tiếng Anh của David Chart)
"Nếu các ngươi biết ơn, Ta sẽ cho thêm."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 14:7 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Nếu một người không làm gì với Thiên Chúa ngoài việc tạ ơn, thế cũng đủ."
Kitô giáo · Meister Eckhart, Bài giảng 27 (qua bản dịch tiếng Anh của Walshe)
"Biết ơn trong đời và mong mọi người được hạnh phúc."
Đạo Zoroaster · Menog-i Khrad 63.4–5 (qua bản dịch tiếng Anh của E. W. West)
"Tất cả chúng ta đều biết ơn Mẹ của mình, Trái Đất, vì Mẹ ban cho chúng ta mọi thứ cần thiết cho sự sống."
Truyền thống Haudenosaunee · Lời tạ ơn, Mẹ Đất, bản Mohawk (qua bản dịch tiếng Anh của Stokes & Benedict, 1993)
"Ai ra ngoài vào tháng Nisan và thấy cây cối đang trổ hoa thì đọc: Chúc tụng… Đấng đã không để thế gian của Ngài thiếu điều gì, và đã tạo dựng trong đó những tạo vật và cây cối tươi đẹp cho loài người vui hưởng."
Do Thái giáo · Talmud, Berakhot 43b (qua bản dịch tiếng Anh của Steinsaltz)
"Kỳ diệu thay muôn loài, kỳ diệu thay muôn giống. Kỳ diệu thay hình dạng, kỳ diệu thay sắc màu."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 463 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Xin dạy chúng con biết đếm các ngày mình, để chúng con có được lòng khôn ngoan."
Do Thái giáo · Thi Thiên 90:12 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
Giúp người khác, và đừng biến nó thành chuyện của mình. Cho đi thời gian và sự quan tâm, và cả tiền bạc nếu bạn có. Không cần ai biết. Bạn cũng không cần tự ghi công.
Hôm nay ai đang cần một người giúp một tay?
"Người tốt nhất là người có ích nhất cho kẻ khác."
Hồi giáo · Hadith, al-Tabarani, al-Mu'jam al-Awsat
"Người quân tử dè dặt trong lời nói mà vượt hơn trong việc làm."
Nho giáo · Luận Ngữ 14.27
"Khi bạn cho người túng thiếu, đừng để tay trái biết tay phải đang làm gì."
Kitô giáo · Ma-thi-ơ 6:3
"Bạn còn muốn gì hơn sau khi đã giúp một người? Làm điều phù hợp với bản tính của mình chưa đủ sao, mà bạn còn đòi được trả công?"
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy tưởng 9.42 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Nếu tôi không vì mình, ai sẽ vì tôi? Nhưng nếu tôi chỉ vì mình, thì tôi là gì?"
Do Thái giáo · Hillel, Pirkei Avot 1:14
"Lòng tốt … có thể được định nghĩa là giúp đỡ người đang cần, không để được đáp lại, cũng không vì lợi ích của người giúp, mà vì người được giúp."
Triết học Hy Lạp · Aristotle, Tu từ học II.7, 1385a (qua bản dịch tiếng Anh của Rhys Roberts)
"Bao nhiêu niềm vui trên đời đều đến từ việc mong người khác được hạnh phúc. Bao nhiêu khổ đau trên đời đều đến từ việc muốn khoái lạc cho riêng mình."
Phật giáo · Tịch Thiên, Nhập Bồ Tát Hạnh 8.129 (qua bản dịch tiếng Anh của Padmakara)
"Bậc thánh nhân không tích lũy (cho riêng mình). Càng dùng những gì mình có vì người khác, ông càng có nhiều hơn; càng cho người khác, ông càng thêm đầy đủ."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 81 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Hãy làm những người dưới quyền vui lòng bằng những gì mình nhận được; đó là những gì đến với người được thần ưu ái."
Minh triết Ai Cập cổ đại · Lời dạy của Ptahhotep, §25, Giấy cói Prisse 11.1–4 (qua bản dịch tiếng Anh của UCL, 2003)
"Những ai đem của cải mình ra cho, đêm cũng như ngày, kín đáo cũng như công khai, sẽ nhận phần thưởng nơi Thượng Đế của họ: họ không phải sợ hãi, cũng không phải buồn rầu."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 2:274 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Giữa cõi đời này, hãy làm seva, rồi bạn sẽ được một chỗ vinh dự trong Triều Đình của Chúa."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Sri Rag, Ang 26 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Chúng ta phụng sự người khác và thế giới, dựng xây thế giới với tư cách những người mang lời của các kami."
Thần đạo · Jinja Honchō, Những nguyên tắc sống tôn kính kami, 1956, §2 (qua bản dịch tiếng Anh của David Chart)
"Ai thấy được sự sống là một thì thấy Tự Ngã mình trong muôn loài, và muôn loài trong Tự Ngã mình."
Ấn Độ giáo · Chí Tôn Ca 6.29
"Người thật sự xứng đáng là người hôm nay hiến mình phụng sự toàn thể nhân loại."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Thánh thư gửi Maqṣúd, tr. 167 (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Chức năng của các linh hồn (jīva) là giúp đỡ lẫn nhau."
Kỳ Na giáo · Tattvartha Sutra 5.21 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Vậy đâu là Vương quốc của Ngài, hỡi Mazda? Đâu là sự giàu có của Ngài? để qua hành động, con được thuộc về Ngài, cùng với Trật tự Chân chính và Tâm Thiện (của Ngài), chăm lo cho những người nghèo của Ngài (trong cảnh khổ đau)."
Đạo Zoroaster · Yasna 34.5 (qua bản dịch tiếng Anh của L. H. Mills)
"Khi hoa màu của bạn đã chín, hãy chia cho mọi người cùng làng ăn, không trừ một ai."
Truyền thống Mbyá-Guaraní · Ayvu Rapyta XIII.11, về chia sẻ hoa màu (bản chuyển ngữ của wholy.sh qua bản tiếng Tây Ban Nha của Cadogan, 1997, tr. 213)
Thường thì bạn biết điều gì là đúng. Điều gì là công bằng, điều bạn nợ, điều bạn đã hứa sẽ làm. Làm thì phải trả giá. Vẫn cứ làm. Có thể bạn sẽ sợ suốt. Điều đó luôn được phép.
Điều gì bạn sẽ gọi là sai nếu phía bên kia làm?
"Công lý, công lý, ngươi hãy theo đuổi."
Do Thái giáo · Phục Truyền Luật Lệ Ký 16:20 (qua bản dịch tiếng Anh NJPS 1985)
"Thấy điều nghĩa mà không làm là không có dũng."
Nho giáo · Luận Ngữ 2.24 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Không đúng thì đừng làm; không thật thì đừng nói."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy Tưởng 12.17 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Đừng bất công với ai, và hãy hết lòng nhu hòa với mọi người."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Trích tuyển CXXX (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Công lý này thực ra là đức hạnh trọn vẹn, nhưng là đức hạnh được thực hành trong quan hệ với người khác."
Triết học Hy Lạp · Aristotle, Đạo đức học Nicomachus V.1, 1129b (qua bản dịch tiếng Anh của Chase)
"Đạo Trời bớt chỗ dư thừa, bù chỗ thiếu hụt. Đạo của người thì không như vậy. Người lấy của kẻ không đủ để thêm vào phần dư thừa của mình."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 77 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Từ bỏ (virati) việc gây hại (hiṃsā), nói dối (anṛta), trộm cắp (steya), hành vi bất tịnh (abrahma) và chấp giữ tài sản (parigraha) là giới nguyện gồm năm điều (vrata)."
Kỳ Na giáo · Tattvartha Sutra 7.1 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Đó là sống trung thực, ngay thẳng, chân thật, không giả dối và thành tâm trong mọi hành động của chúng ta."
Thần đạo · Olivia Bernkastel (đạo Konko), Những khái niệm cốt lõi của Thần đạo: Magokoro (Cẩm nang Thần đạo nhập môn, 29 tháng 11 năm 2023)
"Vì vậy, hỡi Ahura Mazda và hỡi Chính Đạo tốt đẹp, chúng con nguyện chọn nghĩ, nói và làm những ý nghĩ, lời nói và việc làm tốt nhất cho cả hai cõi."
Đạo Zoroaster · Yasna 35.3 (qua bản dịch tiếng Anh của Mills)
"Người làm điều đúng không vướng sự giả dối."
Minh triết Ai Cập cổ đại · Lời dạy của Ptahhotep, §41, Giấy cói Prisse 15.8–16.2 (qua bản dịch tiếng Anh của UCL, 2003)
"Vậy hãy nói thật, thực thi công lý, sống nhân ái và đừng làm điều ác."
Truyền thống Ifá của người Yorùbá · Odù Ifá 33:1, được trích trong Los Angeles Sentinel (qua bản dịch tiếng Anh của Karenga, 7 tháng 4 năm 2016)
"Thà gắng sức trong dharma của mình còn hơn thành công trong dharma của người khác."
Ấn Độ giáo · Chí Tôn Ca 3.35 (qua bản dịch tiếng Anh của Easwaran)
"Chúng ta phải vâng lời Thượng Đế hơn là vâng lời người ta."
Kitô giáo · Công Vụ Các Sứ Đồ 5:29 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Như voi giữa trận chịu tên bắn tới từ mọi phía, ta cũng vậy, sẽ chịu lời mắng nhiếc."
Phật giáo · Kinh Pháp Cú 320 (qua bản dịch tiếng Anh của Buddharakkhita)
"Người không làm ai sợ, và cũng không sợ ai — Nanak nói: này tâm, hãy nghe, hãy gọi người ấy là bậc trí."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 1427 (Guru Tegh Bahadur; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Hãy đứng vững vì công lý, làm chứng trước Thượng Đế, dù có nghịch với chính mình, với cha mẹ, hay với người thân."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 4:135 (qua bản dịch tiếng Anh của Yusuf Ali)
Oán giận càng mang lâu càng nặng.
Tha thứ không phải là cho phép.
Đôi khi nó chỉ là việc thôi mang cả sức nặng ấy.
Khi người gây tổn thương là bạn, hãy nhận điều đó, đừng kèm lời bào chữa.
Sửa những gì có thể sửa.
Bạn có thể xin họ tha thứ. Câu trả lời là của họ.
Bạn đã sẵn sàng đặt xuống điều gì?
"Hãy tha thứ, thì bạn sẽ được tha thứ."
Kitô giáo · Lu-ca 6:37
"Tôi xin mọi loài đang sống thứ lỗi, xin tất cả thứ lỗi cho tôi, xin tôi có tình bạn với muôn loài và không thù với ai."
Kỳ Na giáo · Kinh Pratikramana 49 (qua bản dịch tiếng Anh của Williams)
"Hận thù không bao giờ dứt bằng hận thù, chỉ dứt bằng thương yêu; đó là luật muôn đời."
Phật giáo · Kinh Pháp Cú 5
"Đừng đáp lại bằng lời xúc phạm, đừng phản ứng bằng cách hủy hoại người ấy."
Minh triết Ai Cập cổ đại · Lời dạy của Ptahhotep, §36, về một người bạn, Giấy cói Prisse 14.6–12 (qua bản dịch tiếng Anh của UCL, 2003)
"Ai tốt với ta, ta tốt lại; ai không tốt với ta, ta cũng tốt."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Chương 49 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Vậy ta không nên trả thù hay lấy ác báo ác với bất cứ ai, dù đã phải chịu điều ác nào từ người ấy."
Triết học Hy Lạp · Socrates, trong Crito của Plato 49c–d (qua bản dịch tiếng Anh của Jowett)
"Hãy lấy điều tốt hơn mà đẩy lui điều xấu, rồi kẻ thù của ngươi sẽ thành thân như một người bạn cũ quý mến."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 41:34 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Yêu thương cả người làm điều sai trái là khả năng riêng của con người."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Marcus Aurelius, Suy tưởng 7.22 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Nếu ai mắc lỗi và làm điều sai trái với bạn, bạn phải tha thứ ngay cho người ấy."
Đạo Bahá’í · ‘Abdu’l-Bahá, Những bài nói chuyện về hòa bình thế giới (2 tháng 12 năm 1912)
"Ai bỏ qua việc tính sổ với người đã làm điều bất công với mình, thì tòa trên trời cũng bỏ qua hình phạt cho hết thảy tội của người ấy."
Do Thái giáo · Talmud, Rosh Hashanah 17a (qua bản dịch tiếng Anh của Steinsaltz)
"Người có khuynh hướng làm người khác khổ nên trước hết vun bồi trong mình lòng nhân từ và sự chăm sóc người khác, để nhờ đó thói trả thù suy yếu và sức mạnh của Druj báo oán không còn gây hại."
Đạo Zoroaster · Denkard 3.295 (qua bản dịch tiếng Anh của R. P. Karkaria)
"Farid, hãy đáp lại điều ác bằng lòng tốt; đừng để cơn giận lấp đầy tâm trí."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 1381, salok 78 (Sheikh Farid; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Hãy mỉm cười ấm áp và nói lời dịu dàng sau khi tranh cãi với người bạn đời. Đừng giữ mãi cơn giận hay ôm lòng oán hận."
Đạo Konko · Yoshiaki Fukuda, được Masato Kawahatsu dẫn lại, Nichi Bei News (11 tháng 6 năm 2026)
"Người có lòng nhân không tích giữ cơn giận hay nuôi oán hận với em mình, mà chỉ đối đãi với em bằng tình thương yêu."
Nho giáo · Mạnh Tử 5A.3.2 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Tha thứ là sức mạnh của người mạnh; tha thứ là tế lễ; tha thứ là sự yên của tâm."
Ấn Độ giáo · Mahabharata, Vana Parva 29 (qua bản dịch tiếng Anh của Ganguli)
Không phải mọi việc đều diễn ra theo ý bạn.
Bạn vẫn chọn điều mình sẽ làm tiếp theo.
Sự giúp đỡ có thể đến từ điều bạn tin vào hoặc người bạn tìm đến.
Bạn đang dựa vào điều gì?
"Thượng Đế sẽ đủ cho những ai đặt niềm tin nơi Ngài."
Hồi giáo · Kinh Qur'an 65:3 (qua bản dịch tiếng Anh của Abdel Haleem)
"Giá trị của bạn bè không nằm ở chỗ họ giúp được gì, mà ở chỗ ta có thể tin rằng họ sẽ giúp."
Triết học Hy Lạp · Epicurus, Những lời dạy Vatican 34 (qua bản dịch tiếng Anh của Saint-Andre)
"Đừng mong những điều xảy ra sẽ xảy ra theo ý ngươi."
Chủ nghĩa Khắc Kỷ · Epictetus, Enchiridion 8 (qua bản dịch tiếng Anh của Long)
"Nếu có khó khăn, hãy tìm đến người mà bạn tin tưởng, có thể trò chuyện và cảm thấy thoải mái khi ở bên."
Truyền thống Inuit · Một vị cao niên ở Repulse Bay (Naujaat), Phòng chống tự tử: Những thực hành truyền thống của người Inuit giúp nuôi dưỡng sức bền và khả năng ứng phó (qua bản tiếng Anh, NAHO, 2006, tr. 18)
"Chính Ọ̀rúnmìlà sẽ giúp chúng ta hàn gắn cuộc đời mình."
Truyền thống Ifá của người Yorùbá · Ìwòrì Méjì, bài (c), dòng 11–12, Ifá Divination Poetry, tr. 57 (qua bản dịch tiếng Anh của Abímbọ́lá, 1977)
"Hãy nhìn chim trời: chúng không gieo, không gặt, cũng không thu vào kho, thế mà Cha các ngươi trên trời vẫn nuôi chúng."
Kitô giáo · Ma-thi-ơ 6:26 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Tôi không oán Trời, không trách người. Tôi học từ những điều gần gũi mà hiểu đến chỗ cao xa. Có Trời hiểu tôi!"
Nho giáo · Luận Ngữ 14.35 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Hỡi Nanak, đã định rằng ngươi phải tuân theo Hukam, Mệnh Lệnh của Ngài, và bước đi theo Ý Ngài."
Đạo Sikh · Guru Granth Sahib, Ang 1 (Guru Nanak; qua bản dịch tiếng Anh của Khalsa)
"Hãy bằng lòng nơi Ta và đừng tìm người trợ giúp nào khác."
Đạo Bahá’í · Bahá’u’lláh, Ẩn Ngôn, phần tiếng Ả Rập 17 (qua bản dịch tiếng Anh của Shoghi Effendi)
"Vì sao người xưa quý Đạo này đến thế? Chẳng phải vì tìm thì có thể gặp, và người có lỗi nhờ đó có thể thoát khỏi vết nhơ của lỗi mình sao? Đó là lý do mọi người dưới trời đều xem Đạo là điều quý nhất."
Đạo giáo · Đạo Đức Kinh, Ch. 62 (qua bản dịch tiếng Anh của Legge)
"Con không biết ai khác ngoài Ngài; vậy xin Ngài cứu chúng con bằng sự chính trực của Ngài!"
Đạo Zoroaster · Yasna 34.7 (qua bản dịch tiếng Anh của L. H. Mills)
"Hãy từ bỏ mọi bổn phận và chỉ đến nương náu nơi Ta; đừng buồn, Ta sẽ giải thoát ngươi khỏi mọi tội lỗi."
Ấn Độ giáo · Chí Tôn Ca 18.66 (qua bản dịch tiếng Anh của Besant)
"Hãy hết lòng tin cậy Chúa, chớ nương cậy nơi sự hiểu biết của chính mình."
Do Thái giáo · Châm Ngôn 3:5 (qua bản dịch tiếng Anh ESV)
"Chánh tín (samyagdarśana), chánh tri (samyagjñāna) và chánh hạnh (samyakcārita), cùng nhau tạo thành con đường giải thoát – mokṣamārga."
Kỳ Na giáo · Tattvartha Sutra 1.1 (qua bản dịch tiếng Anh của Vijay K. Jain)
"Với tâm hồn khiêm nhường, hãy tin cậy vào con đường của kami và thành tâm làm trọn mục đích của đời mình."
Thần đạo · Shinto Norito (qua bản dịch tiếng Anh của A. L. Evans, dẫn trong Faith for Earth, tr. 70)
"Nhờ niềm tin vững chắc, ta vượt dòng lũ. Nhờ sự tỉnh thức, ta vượt biển."
Phật giáo · Kinh Alavaka, SN 10.12 (qua bản dịch tiếng Anh của Thanissaro)
Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy thở.
Không điều gì ở đây đòi bạn phải tin. Một dòng không vì cổ xưa, thiêng liêng, đẹp đẽ, hay được nhiều truyền thống lặp lại mà thành đúng. Đây là những điều con người đã thấy và đã nói. Hãy xem điều gì còn đứng vững trước sự chú tâm của chính bạn.
Trang này là một tấm biển chỉ đường, không phải vật thay thế. Chắt lọc điểm chung của các truyền thống không giống với việc thực hành bên trong một truyền thống, có thầy, có cộng đồng, và có thời gian. Nếu có điều gì ở đây chạm được vào bạn, hãy đi xa hơn những gì trang này đưa bạn tới. Mỗi tiếng nói ở đây đều ghi rõ nguồn; bắt đầu từ tiếng nói đã khiến bạn dừng lại.
Những sợi chỉ rút ra từ nhiều truyền thống có thể bị đọc thành lời khẳng định rằng tất cả đều dạy một điều. Không phải vậy. Những cộng hưởng là có thật, và các truyền thống không thay thế được cho nhau: chesed không phải là mettā viết bằng bảng chữ khác. Mỗi từ mang nghĩa của nó bên trong cả một lối sống. Giữ lấy cả hai điều đó.
Mọi lời trích ở đây đều mất đi bối cảnh của nó. Thường thì bối cảnh ấy đã được ghi lại thành sách, và ai muốn tìm thì tìm được. Với người Yorùbá, người Haudenosaunee, người Mbyá-Guaraní, bối cảnh là một cộng đồng và một nơi chốn, và không thư viện nào giữ được cả hai. Những dòng đó mất nhiều nhất khi có mặt ở đây.
Mỗi dòng đã đi qua những gì, dòng ghi nguồn nói rõ. Những dòng Māori là whakataukī, những câu tục ngữ lập luận bằng hình ảnh, được dẫn ở đây từ một bộ bách khoa thư. Popol Vuh được ghi lại bằng tiếng K’iche’, bằng thứ chữ cái người Tây Ban Nha mang tới, một thế hệ sau cuộc chinh phục. Những dòng Inka được gán cho Pachacutec trong một biên niên sử viết bằng tiếng Tây Ban Nha, hơn một trăm năm sau khi ông qua đời. Những dòng Inuit là lời nói trước khi thành chữ viết: được nói ra ở Naujaat và in trong một báo cáo y tế năm 2006.
Những câu thơ Ifá của người Yorùbá vừa là bói toán, vừa là thi ca, vừa là lời khuyên, và người ta vẫn còn tìm đến chúng. Lời tạ ơn Haudenosaunee mở đầu các buổi tụ họp bằng lời cảm tạ thế giới sống quanh mình. Hãy đọc toàn văn lời tạ ơn cùng những lời được trích ở đây. Robin Wall Kimmerer là một nhà thực vật học người Potawatomi, và một chương trong Braiding Sweetgrass mang tên "Allegiance to Gratitude" cứ trở lại với lời tạ ơn ấy.
Trong Ayvu Rapyta của người Mbyá-Guaraní, Ñamandu tạo nên lời nói, tình yêu thương và khúc hát thiêng. Miriam-Rose Ungunmerr-Baumann kể về cách lắng nghe được truyền lại trong cộng đồng mình qua Dadirri — Một suy ngẫm.